GÜNCEL

Berna Türemen’den bayanların hikayesi

Sanat hayatında 50 yılı geride bırakan Berna Türemen’in çalışmaları Türkiye’de bayanların değişen hayat kıssasını adım adım anlatan görsel bir doküman niteliği taşıyor. İş Sanat Kibele Galerisi’nde açtığı retrospektif stantta de bayanların ve kedilerin ana temada olduğu, farklı teknikte üretilmiş 188 yapıtı yer alıyor. Türemen’le keyifli bir söyleşi gerçekleştirdik.

Retrospektif standınızda sanat ömrünüze şahit olurken Türkiye’nin 50 yıllık değişimini de gözlemliyoruz. Bu standa anıların, müşahedelerin birikimi diyebilir miyiz?

1973’ten bugüne, 50 yıllık sanat serüvenimde 56 şahsî stant gerçekleştirdim. Retrospektif standım 1964’teki birinci yapıtımla başlıyor. Burada İstanbul Tatbiki Hoş Sanatlar Yüksekokulu’ndaki Bauhaus ekolü tesirleri görülebilir. Birinci ödülümü 1973’te, bu stantta olmayan yağlıboya bir yapıtımla Ankara Bayan Sanatkarlar Derneği’nden aldım. O fotoğrafta arkasında tavukla yürüyen yalınayak bir köylü kızı vardı. Orada başlayan bayanın hikayesi köyden kasabaya oradan da kente göçle devam etti. Lakin aslında Türkiye’de ne yaşadıysak yapıtlarımda de var. Natürel politik şeyler de var. Bebekler, tabancalar, kıratıyla Süleyman Demirel…  

Sanatınız ‘naif sanat’ çerçevesinde bedellendiriliyor. Siz ne düşünüyorsunuz?

Öyle değerlendiriliyorum lakin temelinde kendimi bir yere koymadan özgür çalışıyorum diyebilirim. İçimden gelenler benziyor olabilir natürel.    

Soyuttan figüre, farklı tekniklerde yaptığınız çalışmalarınızda sizi en çok neler etkiledi?

Farklı materyaller kullanmayı seviyorum. Bu stantta pek çok teknikten eser görülebilir. Kolajlar, yağlıboyalar, suluboyalar, pasteller, seramikler… Çok kullandığım temalardan biri olan kedilerle 33 yıldır birlikte yaşıyoruz lakin asıl nedeni hasret. Bu, köy hasretinden evvel başladı. Sonrasında ise bayanlar üzerine eserler yaptım. Evvel köy hayatını bilmesem de köydeki bayanları resmettim. Marmaris, Turunç Köy’de 25 sene kaldım. O ortamda köylü bayanları gözlemledim.  

Kadınların Türkiye’deki değişim sürecini çalışmalarınıza nasıl yansıttınız?

Şimdi benim fotoğraflarımda bayan evvel yükseliyor, yükseliyor… Meleklere geldiğimizde uçan, özgürleşen lakin ‘çakma kanatlara sahip’ bayanları görüyoruz. Dantelli, altınları olan bayanlar da var, maskeli olanlar da. Fakat kendilerini beğenmiyorlar. Birinci çağlardan beri ay, simge olarak bolluğu, doğurganlığı simgeliyor. Bu sebeple bayanlarla ay imgesini özdeşleştiririm. 2010’da İstanbul Avrupa Kültür Başşehri seçilmişti. O sene resmettiğim İstanbul’a ‘İstombul’ dedim. Bana nazaran İstanbul da toplulaştı, bayanlar da. 2012’ye geldiğimizdeyse bayanlara karşı şiddette artış oldu. Bayanların başlarına gelen olaylardan “Tepemde” serisini yaptım. Akabinde öldürülmeleri geliyor. “Benim Vücudum, Benim Kefenim” ile stant bitiyor. Ben bu resmi yaparken bayanlar öldürülmeye devam ediyordu. Fakat ben çalışmaya devam ediyorum. Yıllar evvel, “Bitmez Tükenmez Kadın” diye bir stant yapmıştım. 8 Mart’ta Eskişehir AKM’de tıpkı isimle bir stant yapacağım. Bu stantla bayanların ölmeyeceğini, hiçbir biçimde tükenmeyeceğini vurgulamak istiyorum.  

Portreleriniz etrafınızdaki dostlarınızdan oluşuyor. Bu isimlerle olan alakalarınızı merak ediyoruz.

Bu portrelerin hepsini hayalden, aklımda kaldıkları hâliyle çizdim. Bizim çok ortak fotoğrafımız vardı, oradan da yararlandım. “Anıların Sepya Rengi” standımda bir dizi portre yapmıştım. İsmini bu stantta de portresi olan, sergilerim hakkında tenkitler yazan İnanç Turan koymuştu. Onu sanatın simgesi baykuşla birlikte resmetmiştim. Sonra annem Bedia Sarıkaya var. O da resme meraklıydı, fotoğraf yapardı. Bedia Muvahhit’in portresi var. Tanıdım onu. Onun Osmanlıca gazetede gençlik hâli vardı, oraya portresini ekledim. Bir öteki Osmanlıca gazetenin kapağına Aliye Berger’i çizdim. Müşerref Hekimoğlu Cumhuriyet’te yazardı, kuş koleksiyonu vardı. Lakin yalnızca bayan yok, Ali Poyrazoğlu da var mesela.

Son olarak kedilerinize gelelim. Siz ressam olmanın yanında kediyle ilgili her şeyi toplayan bir koleksiyonersiniz de. Eskişehir’de ‘Berna Türemen Kedi Evi’ bu koleksiyonun görselleştiği yer…

Bana gelen dostlarım daima kedili nesneler getiriyorlardı. Ben de yıllarca gittiğim stantlarda kedili fotoğraflar gördükçe aldım. Böylelikle Berna Türemen Kedi Konutu geçen yıl 17 Aralık’ta açıldı, bu ay birinci yılını kutlayacağız. Köylü bayanlarla tavukları ve keçileri resmediyordum. Bayanlar köyden kasabaya gelince tavukların yerine yalnızlıklarına eşlik etmek için kediler geçti. Kedilerim bakana bağlı olarak değişiyor. Uçmak isteyen bayanları temsil ediyorlar yahut bayanlarla yan yana görünce erkek olarak da algılanıyorlar. Kedilerin sanatkarlar içinde bir yeri var.

İş Sanat Kibele Galerisi/ https://issanat.com.tr  

Bitiş tarih: 18 Aralık 2023  

İlandır 

 

İstanbul ilanları için tıklayınız.

Ankara ilanları için tıklayınız.

İzmir ilanları için tıklayınız.

https://www.instagram.com/kamupersonelcom/

https://www.facebook.com/kamupersonelcom1/

https://t.me/kamupersonelcom

https://youtube.com/@kamupersonelcom

Neslihan SAVAŞ

Profesyonel SEO Uzmanı Kamu İş İlanlarında Başarılı Makale Yazarı

İlgili Makaleler

Başa dön tuşu
DMCA.com Protection Status